Η StopFemicideIran έχει καταγράψει τουλάχιστον 187 γυναικοκτονίες στο Ιράν κατά τη διάρκεια του 2025. Η οργάνωση εξέτασε 241 υποθέσεις που αφορούσαν τη δολοφονία γυναικών — αριθμός που ενδέχεται να αντιπροσωπεύει μόνο ένα κλάσμα του πραγματικού συνόλου.

Στο Ιράν, οι γυναίκες συνεχίζουν να δολοφονούνται επειδή κάνουν επιλογές που θα έπρεπε να τους ανήκουν αποκλειστικά: επιλέγουν αν θα παντρευτούν, τερματίζουν μια σχέση, ζητούν διαζύγιο, υπερασπίζονται την οικονομική τους ανεξαρτησία ή αρνούνται να υποταχθούν σε άνδρες συγγενείς.

Η τελευταία ετήσια έκθεση της StopFemicideIran, με τίτλο Καταγεγραμμένες παρά το σκοτάδι: Τεκμηρίωση υποθέσεων γυναικοκτονίας, καταγράφει τουλάχιστον 187 γυναικοκτονίες στο Ιράν το 2025. Αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερες από 15 καταγεγραμμένες δολοφονίες κάθε μήνα — σχεδόν μία γυναίκα κάθε δύο ημέρες.

Οι υποθέσεις αφορούσαν γυναίκες και κορίτσια από διαφορετικά κοινωνικά, οικονομικά και εθνοτικά υπόβαθρα. Μεταξύ των θυμάτων ήταν μητέρες, κορίτσια, εργαζόμενες σε πανεπιστήμια, αιτούσες άσυλο και αθλήτριες. Οι προσωπικές τους συνθήκες διέφεραν, όμως τα ίδια μοτίβα επανεμφανίζονται: έλεγχος, ενδοοικογενειακή βία, εξαναγκασμός, η αποκαλούμενη οικογενειακή τιμή και η αποτυχία των θεσμών να προστατεύσουν τις γυναίκες πριν να είναι πολύ αργά.

Δεν υπάρχει τιμή σε αυτές τις δολοφονίες

Όταν μια γυναίκα δολοφονείται επειδή αναζητά την ελευθερία της, απορρίπτει έναν γάμο, εγκαταλείπει μια σχέση ή κατηγορείται ότι έβλαψε τη φήμη της οικογένειάς της, η λέξη «τιμή» δεν αποτελεί εξήγηση. Είναι μια δικαιολογία που χρησιμοποιούν οι δράστες και την οποία μερικές φορές αποδέχονται ή επαναλαμβάνουν οι αρχές και τα μέσα ενημέρωσης.

Μια δολοφονία που διαπράττεται στο όνομα της οικογενειακής φήμης δεν είναι πράξη τιμής. Είναι φόνος. Το θύμα τιμωρείται επειδή ασκεί δικαιώματα που οι άνδρες διεκδικούν συστηματικά για τον εαυτό τους.

Η έκθεση της StopFemicideIran καθιστά επίσης σαφές ότι τα καταγεγραμμένα στοιχεία δεν μπορούν να θεωρηθούν πλήρης εθνική καταγραφή. Η λογοκρισία, ο φόβος διώξεων, το κοινωνικό στίγμα, η περιορισμένη πρόσβαση στην πληροφόρηση και η απουσία αξιόπιστων επίσημων στατιστικών συμβάλλουν όλα στην ελλιπή καταγραφή των περιστατικών. Ως εκ τούτου, ο πραγματικός αριθμός των δολοφονημένων γυναικών είναι πιθανότατα σημαντικά υψηλότερος.

Ένα μοτίβο που πρέπει να διερευνηθεί

Η έκθεση βασίζεται σε δημόσια διαθέσιμες κυβερνητικές πηγές, δημοσιεύματα των μέσων ενημέρωσης και πληροφορίες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Παρέχει ένα σημαντικό αρχείο υποθέσεων που διαφορετικά θα μπορούσαν να εξαφανιστούν από τη δημόσια θέα.

Η τεκμηρίωση έχει σημασία. Χωρίς ονόματα, ημερομηνίες, τοποθεσίες και περιστάσεις, η γυναικοκτονία μπορεί να περιοριστεί σε μεμονωμένα περιστατικά. Όταν όμως οι υποθέσεις εξετάζονται συνολικά, γίνεται ορατό ένα ευρύτερο μοτίβο: γυναίκες δολοφονούνται μέσα σε συστήματα που ανέχονται τον ανδρικό έλεγχο, υποβαθμίζουν την ενδοοικογενειακή βία και δεν παρεμβαίνουν όταν οι απειλές είναι γνωστές.

Το ερώτημα δεν είναι μόνο πόσες γυναίκες δολοφονήθηκαν. Το ερώτημα είναι πόσες θα μπορούσαν να είχαν προστατευθεί — και γιατί δεν προστατεύθηκαν.

Η έκθεση της StopFemicideIran αποτελεί σημαντική συμβολή σε αυτήν τη διερεύνηση. Διασφαλίζει ότι αυτοί οι θάνατοι καταγράφονται, τεκμηριώνονται και συνδέονται με την ευρύτερη πραγματικότητα της έμφυλης βίας στο Ιράν.